ABD Deniz Kuvvetleri, üç adet E-2D Advanced Hawkeye Block II Havadan Erken İhbar ve Kontrol (AEW&C) uçağının üretimi için Northrop Grumman ile 1,196 milyar dolarlık sözleşme imzaladı.
ABD Savaş Bakanlığı tarafından 22 Temmuz’da yayımlanan duyuruya göre sözleşme, üç E-2D Advanced Hawkeye Block II uçağının üretimini, teslimatını ve ilgili destek faaliyetlerini kapsıyor.
Nihai şartları henüz kesinleştirilmeyen sözleşmenin üst sınırı 1 milyar 196 milyon dolar olarak belirlendi. Sözleşmenin imzalanmasıyla birlikte 2026 mali yılı ABD Deniz Kuvvetleri uçak tedarik bütçesinden 583 milyon 394 bin dolar tahsis edildi.
Üç E-2D Advanced Hawkeye Block II uçağının üretim ve teslimat çalışmalarının Aralık 2031’e kadar tamamlanması planlanıyor.
E-2D üretim hattının faaliyeti sürdürülecek
Yeni siparişle E-2D’nin nihai montaj hattının önümüzdeki yıllarda faaliyette tutulması amaçlanıyor. Mevcut bilgilere göre Northrop Grumman’ın teslim etmeyi bekleyen yaklaşık 28 E-2D siparişi bulunuyor.
Ancak üretim hattının uzun vadede faaliyetini sürdürebilmesi için ABD’den veya ihracat pazarından yeni siparişlerin gelmesi gerekiyor.
Yeni müşteri bulunamaması nedeniyle ABD yönetimi, üretim hattının kapatılması ihtimaline karşı hazırlıklara da başladı.
E-2D Advanced Hawkeye Block II modernizasyonu
E-2D Advanced Hawkeye Block II, 60 yılı aşkın süredir görev yapan E-2 Havadan Erken İhbar ve Kontrol (AEW&C)uçağı ailesinin yeni modernizasyon sürümü olarak geliştiriliyor.
Northrop Grumman, Block II modernizasyonuyla E-2D’nin yeni yetenekler kazanacağını, göreve hazırlık oranının ve güvenilirliğinin artırılacağını açıklamıştı. Northrop Grumman ve Lockheed Martin, Nisan 2026’da E-2D için geliştirilen Dijital Alıcı, Uyarıcı ve Kayıt Sistemi modernizasyonunun uçuş testlerini tamamladı.
Hâlihazırda görev yapan E-2D uçakları da modernize ediliyor. Bu çalışmalar; havada yakıt ikmal probunun entegrasyonunu, yakıt sisteminde yapılacak değişiklikleri, kokpitin yeniden yapılandırılmasını ve bazı aviyonik bileşenlerin değiştirilmesini kapsıyor.
E-2D Advanced Hawkeye’ın görevleri
E-2C Hawkeye’ın yerini almak üzere geliştirilen E-2D Advanced Hawkeye, ilk uçuşunu 3 Ağustos 2007’de gerçekleştirdi. İlk uçak, personel eğitimi amacıyla 29 Temmuz 2010’da ABD Deniz Kuvvetlerine teslim edildi. E-2D, Ekim 2014’te ilk operasyonel kabiliyete ulaşarak göreve başladı.
Uçak gemilerinden görev yapabilen E-2D; havadan erken ihbar ve gözetleme, komuta-kontrol, muharebe sahası yönetimi ile hava ve füze savunmasının koordinasyonu için kullanılıyor. Uçak ayrıca savaş uçaklarını yönlendirebiliyor, deniz ve kara hedeflerini takip edebiliyor ve arama-kurtarma faaliyetlerini koordine edebiliyor.
E-2D’nin üzerindeki AN/APY-9 radarı, açık deniz, kıyı ve kara üzerinde 360 derecelik gözetleme sağlıyor. Sistem; uçakların yanı sıra düşük irtifadan uçan seyir füzelerinin tespit ve takip edilmesi amacıyla geliştirildi. E-2D, tespit ettiği hedeflere ilişkin verileri savaş uçakları, savaş gemileri ve diğer unsurlarla paylaşabiliyor.
Yaklaşık 17,6 metre uzunluğa ve 24,6 metre kanat açıklığına sahip E-2D’nin boş ağırlığı 18,3 tona ulaşıyor. Uçak, saatte 555 kilometrenin üzerinde hıza ve yaklaşık 11 bin 300 metre irtifaya ulaşabiliyor.
Yeni üretim E-2D uçaklarında havada yakıt ikmal kabiliyeti de bulunuyor. Bu özellik, uçağın görev alanında daha uzun süre kalmasını ve uçak gemisinden daha uzak bölgelerde faaliyet göstermesini sağlıyor.
E-2D Advanced Hawkeye, ABD dışında Japonya tarafından kullanılıyor. Uçağın ilk yabancı müşterisi olan Japonya, 13 uçaklık ilk siparişin ardından beş E-2D daha almaya karar verdi. Böylece Japonya’nın tedarik etmeyi planladığı E-2D sayısı 18’e yükseldi.
Fransa ise üç E-2D sipariş etti ancak uçakları henüz teslim almadı. Yeni uçakların, Fransa Deniz Kuvvetleri’nin envanterindeki üç E-2C Hawkeye’ın yerini 2028’den itibaren alması planlanıyor.
Fransa’nın yanı sıra Mısır ve Tayvan da E-2 ailesinin daha eski sürümlerini kullanıyor. Ancak bu ülkelerin envanterindeki mevcut uçaklar E-2D değil, E-2C ve türevlerinden oluşuyor.
Kaynak: SavunmaSanayiST.com
