Kanada; İngiltere, İtalya ve Japonya tarafından yürütülen altıncı nesil savaş uçağı programı GCAP’a gözlemci olarak katılıyor. Ottawa, bu statüyle programın hassas bilgilerine erişebilecek ancak mali yükümlülük üstlenmeyecek.
Kanada; İngiltere, İtalya ve Japonya’nın 2035’e kadar yeni nesil savaş uçağı geliştirmek amacıyla yürüttüğü GCAP’a (Global Combat Air Programme) gözlemci olarak katılmak üzere anlaşmaya vardı.
Kanada Savunma Bakanı David McGuinty’nin İngiltere, İtalya ve Japonya savunma bakanlarıyla gerçekleştirilecek imza törenine katılacak.
Kanada hassas bilgilere erişebilecek
Gözlemci statüsü, Kanada’nın GCAP kapsamındaki gizli görüşmelere ve hassas proje bilgilerine erişmesine imkân sağlayacak.
Ancak Ottawa, bu aşamada programın mali yükümlülüklerine veya üç kurucu ülke arasında imzalanan sözleşmelere taraf olmayacak. Statü, Kanada’nın ilerleyen dönemde programa daha kapsamlı biçimde katılmasının önünü açabilecek ilk adım olarak değerlendiriliyor.
Kanada’nın programa uçuş simülasyonu, eğitim teknolojileri ve malzeme test altyapısıyla katkı sağlaması bekleniyor. Ülkenin katılımı, GCAP’ın İngiltere, İtalya ve Japonya dışındaki ilk genişlemesi olacak.
Kanada’nın katılımı daha önce gündeme gelmişti
İtalya Savunma Bakanı Guido Crosetto, 24 Haziran’da yaptığı açıklamada GCAP’ın yeni katılımcılara açık olduğunu ve Kanada’nın programa gözlemci olarak katılmaya en yakın ülke olduğunu söylemişti.
Crosetto, Almanya ve Suudi Arabistan’ın da programa dâhil olabileceğini belirterek yeni katılımcıların maliyetlerin paylaşılmasına ve projenin sürdürülebilirliğinin artırılmasına katkı sağlayacağını ifade etmişti.
Son anlaşmayla birlikte Kanada’nın olası katılımı konusunda yürütülen görüşmeler somut bir aşamaya ulaştı.
Japonya ise yeni ülkelerin doğrudan tam ortak olarak programa alınmasına temkinli yaklaşıyor. Tokyo, yeni ortakların karar ve geliştirme süreçlerine katılmasının 2035 olarak belirlenen seri üretim takvimini geciktirebileceğini değerlendiriyor.
Ottawa savunma tedarikini çeşitlendiriyor
Kanada’nın GCAP’a katılımı, Ottawa’nın savunma tedarikinde ABD’ye bağımlılığını azaltma ve Avrupa ile sanayi bağlarını güçlendirme politikasının bir parçası olarak görülüyor.
Kanada hükûmeti, ABD’den sipariş edilen 88 adet F-35 savaş uçağının tamamının satın alınıp alınmayacağını hâlen değerlendiriyor. Ancak GCAP’a katılım, mevcut F-35 tedarikinin alternatifi değil, Kanada’nın gelecekteki hava gücü ihtiyaçlarına yönelik uzun vadeli bir girişim olarak değerlendiriliyor.
Ottawa ayrıca Avrupa Birliği’nin Avrupa Güvenlik Eylemi (SAFE) girişimine katılma kararı almıştı. Bu katılımın Kanadalı savunma şirketlerinin Avrupa pazarına erişimini genişletmesi bekleniyor.
GCAP nedir?
GCAP, İngiltere, İtalya ve Japonya tarafından altıncı nesil savaş uçağı geliştirmek amacıyla yürütülüyor. Program, İngiltere’nin Tempest projesi ile Japonya’nın F-X programının 9 Aralık 2022’de birleştirilmesiyle başlatıldı.
GCAP kapsamında geliştirilecek savaş uçağının, İngiltere ve İtalya envanterindeki Eurofighter Typhoon’ların yanı sıra Japonya’nın Mitsubishi F-2 uçaklarının yerini alması planlanıyor.
Üç ülke yalnızca yeni bir savaş uçağı değil; insansız sistemlerle birlikte görev yapabilen, gelişmiş sensörler, veri paylaşım ağları, yapay zekâ ve ağ merkezli harp kabiliyetleriyle donatılmış yeni nesil bir hava muharebe sistemi geliştirmeyi amaçlıyor.
Programın sanayi ayağını İngiliz BAE Systems, İtalyan Leonardo ve Mitsubishi Heavy Industries iştiraki Japan Aircraft Industrial Enhancement Co. tarafından kurulan Edgewing ortak girişimi yürütüyor.
Üç ortak ülke, Edgewing ile 4,6 milyar sterlin değerinde geliştirme sözleşmesi imzaladı. İngiltere ise GCAP için gelecek dört yılda 8,6 milyar sterlin kaynak ayırdı. Yeni savaş uçağının 2035 yılına kadar hizmete alınması hedefleniyor.
Kaynak: SavunmaSanayiST.com
