ABD merkezli savunma şirketi Shield AI, Polonya’yı yeni nesil otonom savaş uçağı X-BAT programına dahil etmeyi ve ülkede NATO’nun F-16 filolarına hizmet verecek bölgesel bir F110 motor bakım merkezi kurmayı teklif etti. Ancak F110 motorlarının üreticisi GE Aerospace olduğundan, projenin ilgili sanayi ortaklarının katılımıyla şekillenmesi bekleniyor.
Polonya Başbakanı Donald Tusk tarafından duyurulan teklif, ülkenin hem yeni nesil insansız savaş sistemlerinin üretim zincirine katılmasını hem de NATO‘nun doğu kanadındaki hava gücü altyapısında kritik bir rol üstlenmesini hedefliyor.
Shield AI tarafından geliştirilen X-BAT, dikey iniş-kalkış yapabilen otonom bir savaş uçağı olarak öne çıkıyor. Şirket, henüz seri üretim aşamasına geçmeyen program kapsamında Polonyalı savunma ve havacılık şirketlerini geliştirme ve üretim süreçlerine dahil etmek istiyor.
Başbakan Donald Tusk, Shield AI’ın Polonya’ya hem X-BAT programında endüstriyel ortaklık hem de Avrupa’daki F-16 kullanıcılarına hizmet verecek bir motor destek merkezi kurulmasını teklif ettiğini açıkladı.
Söz konusu girişimin, Polonya’nın yalnızca bakım ve montaj faaliyetleriyle sınırlı kalmayıp geleceğin hava platformlarının geliştirilmesinde de rol üstlenmesini sağlayabileceği değerlendiriliyor.
NATO İçin Bölgesel F-16 Motor Merkezi
Teklifin ikinci ayağını ise General Electric F110 motor ailesi için Polonya’da bölgesel bakım ve destek merkezi kurulması oluşturuyor.
F110 motorları günümüzde çok sayıda F-16 ve F-15 varyantında kullanılıyor.
X-BAT’ın Öne Çıkan Özellikleri
Shield AI tarafından geliştirilen X-BAT, şirketin Hivemind yapay zekâ mimarisi üzerine inşa ediliyor.
Sistem; GPS’in devre dışı bırakıldığı, haberleşmenin kesintiye uğradığı ve yoğun elektronik harp faaliyetlerinin yaşandığı ortamlarda görev yapabilecek şekilde tasarlanıyor. Bu sayede platformun, veri bağı kesildiğinde dahi önceden tanımlanmış görev parametreleri doğrultusunda operasyonlarını sürdürebilmesi hedefleniyor.
Şirket, ilk dikey kalkış ve iniş testlerini 2026 yılında gerçekleştirmeyi, görev kabiliyetine sahip prototipleri 2028 yılında ortaya çıkarmayı ve 2029 yılında üretim planlamasına başlamayı hedefliyor.
F110 Motoru ve Dikey Operasyon Kabiliyeti
X-BAT’ta General Electric tarafından geliştirilen F110-GE-129 art yakıcılı turbofan motor kullanılıyor. Platformun 3 bin 700 kilometrenin üzerinde menzile ve 50 bin feetin üzerinde operasyon irtifasına ulaşması hedefleniyor.
Sistemin en dikkat çekici özelliklerinden biri ise pist bağımlılığını ortadan kaldıran operasyon konsepti. X-BAT, özel olarak geliştirilen Mobil Fırlatma ve Geri Alma Aracı (LRV) üzerinden dikey kalkış gerçekleştirebiliyor.
Görev sonrasında ise ileri uçuş konumundan dikey pozisyona geçerek aynı platform üzerine tamamen otonom şekilde iniş yapabiliyor.
NATO’nun Dağıtık Hava Operasyonları Konseptine Uyumlu
Shield AI, X-BAT’ı NATO’nun Çevik Muharebe Konuşlanması (ACE) konsepti doğrultusunda geliştiriyor.
Pist gerektirmeyen yapısı sayesinde platform; karayolları, geçici üs bölgeleri, limanlar, lojistik merkezler ve farklı konuşlanma noktalarından görev yapabilecek şekilde tasarlanıyor.
Bu yaklaşım, özellikle Rusya ve Belarus kaynaklı uzun menzilli füze tehditlerinin menzilinde bulunan NATO’nun doğu kanadındaki ülkeler için kritik önem taşıyor.
Kaynak: SavunmaSanayiST.com
