Almanya; Fransa ve İspanya ile yürüttüğü Yeni Nesil Hava Muharebe Uçağı Sistemi (FCAS) programının sona ermesinin ardından İngiltere, İtalya ve Japonya ortaklığındaki Küresel Muharip Hava Programı’na (GCAP) katılmaya hazırlanıyor.
Airbus Defence and Space Üst Yöneticisi Michael Schoellhorn, Farnborough Uluslararası Havacılık Fuarı’nda yaptığı açıklamada, şirketin GCAP’a katılmaya veya yeni bir savaş uçağı programı oluşturmaya açık olduğunu söyledi.
Schoellhorn, “Önemli bir iş payına ve liderlik rolüne sahip olabileceğimiz bir programa katılmaya veya yeni bir program oluşturmaya hazırız. Şu anda bunlar değerlendiriliyor.” dedi.
Almanya’nın 150 savaş uçağına ihtiyacı olabilir
Almanya’nın gelecekte 150’ye kadar yeni nesil savaş uçağına ihtiyaç duyabileceği belirtiliyor. Bu nedenle Berlin GCAP’a yalnızca müşteri veya gözlemci olarak değil, geliştirme ve üretim süreçlerinde etkili bir ortak olarak katılmak istiyor.
Kanada, bu hafta GCAP’a gözlemci statüsüyle katıldı. Ancak benzer bir statünün, programa sağlayacağı sanayi ve finansman katkısı karşılığında geniş yetkiler isteyen Almanya’yı tatmin etmeyeceği düşünülüyor.
GCAP kapsamında İngiltere merkezli BAE Systems, İtalyan Leonardo ve Japonya’yı temsil eden Japan Aircraft Industrial Enhancement ortaklığında altıncı nesil bir savaş uçağı geliştiriliyor. Uçağın 2035 yılında hizmete alınması hedefleniyor.
Leonardo, Almanya’nın katılımına olumlu yaklaşıyor
Leonardo Üst Yöneticisi Lorenzo Mariani, Almanya’nın sanayi kapasitesi, teknik birikimi ve sağlayabileceği finansman nedeniyle GCAP için yararlı bir ortak olacağını söyledi.
Almanya; İngiltere ve İtalya ile birlikte Eurofighter Typhoon savaş uçağının geliştirme ve üretim süreçlerinde de yer alıyor. Bu ortak geçmişin, Almanya’nın GCAP’a katılımını kolaylaştırabileceği değerlendiriliyor.
Mariani ise yeni bir ülkenin katılımıyla gündeme gelecek iş paylaşımı görüşmelerinin program takviminde gecikmeye yol açmaması gerektiği uyarısında bulundu.
Fransa Kendi Savaş Uçağını Geliştirecek
Fransa da FCAS’ın sona ermesinin ardından kendi altıncı nesil savaş uçağını geliştirmek için harekete geçti. Fransız hükümeti, yeni programın başlatılması için Dassault Aviation ile görüşmelere başladı.
Henüz geliştirme aşamasına geçilmeyen program kapsamında ilk olarak bir gösterim uçağı üretilecek. Fransa’nın operasyonel ihtiyaçlarına göre tasarlanacak uçağın 2032 yılına kadar ilk uçuşunu gerçekleştirmesi hedefleniyor.
Programın tamamen Fransa tarafından mı yoksa yeni ortaklarla mı yürütüleceği henüz belirlenmedi. Dassault Aviation Üst Yöneticisi Eric Trappier, iş birliğine açık olduklarını ancak kurulacak ortaklıkta eşit iş paylaşımı istediklerini açıkladı.
Fransa, yeni nesil savaş uçağı hizmete girene kadar Rafale filosunu F5 standardıyla güçlendirmeyi planlıyor. Daha gelişmiş motor, silah ve görev sistemlerine sahip olması beklenen Rafale F5’in, insansız muharip hava aracıyla birlikte 2033 yılından itibaren hizmete alınması hedefleniyor.
Almanya Team Gen 6’yı Kurdu
FCAS’ın sona ermesinin ardından Almanya da kendi altıncı nesil savaş uçağı programı için çalışmalara başlamıştı.
Airbus liderliğinde kurulan Team Gen 6 konsorsiyumu, Haziran 2026’da Berlin’de düzenlenen ILA Uluslararası Havacılık Fuarı’nda tanıtılmıştı.
Team Gen 6, Almanya öncülüğünde geliştirilebilecek yeni nesil savaş uçağı için gerekli sanayi altyapısını oluşturmayı ve programın teknik gereksinimlerini belirlemeyi amaçlıyor.
Berlin yönetimi ayrıca ilave F-35 savaş uçağı tedariki ve farklı uluslararası savaş uçağı programlarına katılım gibi seçenekleri değerlendirmeyi sürdürüyor.
FCAS neden sona erdi?
Fransa ve Almanya tarafından 2017 yılında başlatılan FCAS programına İspanya 2019 yılında katılmıştı. Yaklaşık 100 milyar avro değerindeki programın, Fransa’nın Rafale, Almanya ve İspanya’nın ise Eurofighter savaş uçaklarının yerini alması planlanıyordu.
FCAS yalnızca altıncı nesil insanlı bir savaş uçağının geliştirilmesini değil, bu platformla birlikte görev yapacak insansız hava araçları ile bulut tabanlı bir muharebe ağının kurulmasını da kapsıyordu.
Ancak programın ana sanayi ortakları Dassault Aviation ile Airbus arasında teknoloji paylaşımı, fikri mülkiyet hakları, yönetim kontrolü ve iş paylaşımı konularında yaşanan anlaşmazlıklar giderilemedi.
Fransa ve Almanya’nın farklı operasyonel gereksinimleri de programdaki krizi derinleştirdi. Fransa, yeni savaş uçağının nükleer silah taşımasını ve uçak gemilerinden görev yapmasını isterken Almanya, bu kabiliyetlerin kendi ihtiyaçlarıyla örtüşmediğini savundu.
Taraflar, aylar süren görüşmelerin ardından FCAS programını mevcut yapısıyla sürdürmeme kararı aldı.
Airbus Üst Yöneticisi Guillaume Faury, Dassault ile yürütülen iş birliğinin çıkmaza girdiğini ve programın mevcut şekliyle devam edemeyeceğini söyledi.
Faury, “Programın işlemediği sonucuna varmıştık. Bir çıkmaza girdiğinizde ilerlemek zorundasınız. Bu nedenle söz konusu sayfanın kapatılması önemliydi. Ancak şimdi yeniden belirsizlik içindeyiz ve yeni bir sayfa açmamız gerekiyor.” dedi.
Kaynak: SavunmaSanayiST.com
