ABD Donanmasının Zumwalt sınıfı muhriplerini Conventional Prompt Strike (CPS) hipersonik füzeleriyle donatma programı, öngörülemeyen test ve üretim sorunları nedeniyle önceki takvimin yaklaşık iki yıl gerisine düştü.
ABD Hükümeti Hesap Verebilirlik Ofisinin (GAO) 2 Temmuz 2026’da yayımladığı Silah Sistemleri Yıllık Değerlendirme Raporu’na göre CPS entegrasyonu, son değerlendirmeden bu yana yaklaşık dokuz ay daha gecikti.
İlk olarak 2025 yılında USS Zumwalt’tan gerçekleştirilmesi planlanan canlı atış testi, CPS programındaki geliştirme ve üretim sorunları nedeniyle yaklaşık 24 ay ertelenerek 2027’ye alındı.
Entegrasyonun 2026’da tamamlanması planlanıyor
CPS sisteminin USS Zumwalt’a entegrasyonu, geminin 2023 yılında girdiği planlı modernizasyon döneminde başladı. Program Ofisi, füze sisteminin kurulum çalışmalarının 2026 yılında tamamlanacağını açıkladı
Sistemi gemiye entegre eden yüklenici, ilk deniz testlerini Ocak 2026’da gerçekleştirdi. Ancak bu faaliyetler CPS dışındaki modernizasyon çalışmalarına odaklandı. Hipersonik füze sistemine yönelik deniz testleri ise daha sonraki aşamada yapılacak.
Diğer Zumwalt muhriplerinin teslimatı da etkilendi
ABD Donanması, USS Zumwalt üzerindeki entegrasyon sırasında edinilen tecrübelerden sınıfın diğer iki gemisinde yararlanmayı planlıyor.
CPS entegrasyonunun USS Lyndon B. Johnson’da 2026, USS Michael Monsoor’da ise 2028 yılında gerçekleştirilmesi öngörülüyor.
USS Lyndon B. Johnson, Ocak 2025’te kuru havuza alındı ve CPS entegrasyonuna yönelik değişiklikler Mart 2025’te başladı. Ancak çalışmaların karmaşıklığı ve yaşanan gecikmeler, geminin planlanan teslimatını dört ay öteleyerek Nisan 2027’ye taşıdı.
Modernizasyon maliyeti 2 milyar dolara ulaştı
Üç Zumwalt sınıfı muhribi kapsayan modernizasyon çalışmalarının maliyeti 1,8 milyar dolardan en az 2 milyar dolara yükseldi.
Sınıfta yalnızca üç geminin bulunması, herhangi bir gemide yaşanan gecikmenin operasyonel etkisini artırıyor. Bir geminin modernizasyon veya bakım nedeniyle görev dışında kalması, planlanan hipersonik füze taşıyıcı kuvvetinin üçte birinin kullanılamaması anlamına geliyor.
Zumwalt muhripleri 12 CPS füzesi taşıyacak
Modernizasyon kapsamında Zumwalt sınıfı muhriplerdeki iki adet 155 milimetrelik Gelişmiş Silah Sistemi sökülüyor. Bunların yerine dört adet Dikey Atım Sistemi yerleştiriliyor.
Her tüpte üç CPS mühimmatı taşınabilecek. Böylece bir Zumwalt sınıfı muhribin azami CPS kapasitesi 12 füze olacak.
CPS’nin büyük boyutları nedeniyle gemilerdeki mevcut Mk 57 dikey atım hücreleri kullanılamıyor. Toplam 80 Mk 57 hücresi; Tomahawk seyir füzeleri, SM-2 hava savunma füzeleri, ESSM ve VL-ASROC gibi mühimmatlara ayrılmaya devam edecek.
Bu yapı sayesinde CPS öncelikli ve zamana duyarlı hedeflere karşı kullanılacak, Mk 57 hücrelerindeki mühimmatlar ise hava savunması, denizaltısavar harbi ve kara taarruz görevlerini sürdürecek.
CPS, Mach 5’in üzerinde hıza ulaşıyor
Orta menzilli bir hipersonik silah sistemi olarak geliştirilen CPS; iki kademeli katı yakıtlı itici ile ortak hipersonik süzülme gövdesinden oluşuyor.
İtici sistem, süzülme aracını üst atmosfere doğru hızlandırıyor. Ayrılmanın ardından hipersonik süzülme aracı, klasik balistik füzelere kıyasla daha alçak ve öngörülmesi daha zor bir rota izleyerek hedefe doğru manevra yapıyor.
ABD Donanması, CPS’nin Mach 5’in üzerinde hıza ulaştığını açıklarken sistemin menzil ve hassasiyet değerlerini gizli tutuyor.
Füzenin komuta merkezleri, uzun menzilli füze birlikleri ve hava savunma unsurları gibi yüksek değerli, korunaklı ve zamana duyarlı hedeflere karşı kullanılması planlanıyor.
Soğuk fırlatma yöntemi kullanılacak
CPS, Zumwalt sınıfı muhriplerden soğuk fırlatma yöntemiyle ateşlenecek. Füze önce basınçlı gaz kullanılarak fırlatma tüpünden çıkarılacak, roket motoru ise gemiden güvenli mesafeye ulaşıldıktan sonra çalışacak.
Bu yöntem, fırlatma sırasında gemi yapısının maruz kalacağı ısı, basınç ve egzoz etkisini azaltacak.
ABD Donanması, Nisan 2025’te kara konuşlu bir deniz tipi fırlatıcıdan gerçekleştirdiği uçtan uca testle soğuk fırlatma yöntemini test etmişti. Ancak bu test, hareket hâlindeki bir muhrip üzerindeki tam muharebe sistemiyle gerçekleştirilmedi.
Füze üretimi program takvimini tehdit ediyor
GAO, CPS’nin Zumwalt sınıfı muhriplere konuşlandırılmasının önündeki başlıca risklerden birinin testlerde kullanılacak füzelerin zamanında hazır bulunmaması olduğunu belirtti.
Önceki uçuş testlerinde tespit edilen sorunlar nedeniyle program yönetimi ve Lockheed Martin, üretim süreçlerini yeniden incelemek zorunda kaldı. Kara Kuvvetleri ile Donanma, silah sistemi başarıyla test edilene kadar belirli dönemlerde füze üretimini durdurdu.
Her CPS füzesinin tahmini maliyeti 63-71 milyon dolar arasında değişiyor. Yaklaşık 67 milyon dolarlık ortalama maliyet üzerinden hesaplandığında, bir Zumwalt muhribinin 12 füzeden oluşan tam mühimmat yükü yaklaşık 804 milyon dolara ulaşıyor.
Lockheed Martin’in mevcut üretim kapasitesinin yılda yaklaşık yedi füze seviyesinde olduğu belirtiliyor. Üretimin istikrarlı hâle getirilebilmesi için bu sayının yılda en az 12 füzeye çıkarılması gerekiyor.
Mevcut üretim hızıyla bir Zumwalt muhribi için gerekli 12 CPS füzesinin üretilmesinin yaklaşık iki yıl sürmesi bekleniyor.
Kaynak: SavunmaSanayiST.com
