NATO, yaklaşık yarım asırdır ittifakın havadaki erken ihbar görevini üstlenen E-3A AWACS filosunu emekliye ayırmaya hazırlanıyor. Reuters’ın dört farklı kaynağa dayandırdığı haberine göre ittifak, yeni nesil hava erken ihbar ve gözetleme platformu olarak Saab GlobalEye sistemini tercih etti. Kararın, 7-8 Temmuz’da Ankara’da düzenlenecek NATO Zirvesi kapsamında açıklanması bekleniyor.
NATO’nun Almanya’daki Geilenkirchen Hava Üssü’nde konuşlu 14 adet E-3A AWACS uçağı, 1982 yılından bu yana ittifakın hava erken ihbar, hava sahası gözetleme, komuta-kontrol ve hava harekâtı yönetimi görevlerini yerine getiriyor.
Özellikle Rusya-Ukrayna Savaşı’nın başlamasının ardından AWACS filosu, NATO‘nun doğu kanadında yoğun şekilde görev yaptı. Reuters’a göre mevcut plan kapsamında Geilenkirchen Üssü’nün ilerleyen dönemde dünyanın en büyük GlobalEye filosuna ev sahipliği yapması öngörülüyor.
NATO, 2023 yılında AWACS filosunun yerine 6 adet Boeing E-7 Wedgetail satın alma kararı almıştı. Ancak Pentagon’un kendi E-7 programını iptal ederek uydu tabanlı çözümlere yönelmesi sonrasında ittifak, 2025 yılında bu planı rafa kaldırdı. ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth ise mayıs ayında E-7 programını yeniden ABD bütçesine dahil etmek için çalıştıklarını açıklamıştı.
GlobalEye’a yönelik ilgi NATO ile sınırlı değil. Kanada hükümeti de Mayıs 2026’da, Boeing E-7 Wedgetail yerine Saab GlobalEye platformunu satın alacağını açıklayarak ABD dışındaki bir çözümü tercih etmişti.
Saab GlobalEye Özellikleri
Saab GlobalEye, Bombardier Global 6500 iş jeti platformu üzerine geliştirilen yeni nesil hava erken ihbar ve gözetleme uçağı olarak öne çıkıyor. Platformda kullanılan Erieye ER AESA radarı sayesinde hava, kara ve deniz hedeflerini aynı anda tespit ve takip edebiliyor.
Sistem, hava hedeflerine karşı yaklaşık 600 kilometre menzilde tespit kabiliyeti sunarken, deniz hedeflerini de uzun menzilden izleyebiliyor. GlobalEye; elektronik destek tedbirleri (ESM), elektro-optik sensörler ve deniz gözetleme radarı sayesinde çok alanlı keşif, istihbarat ve gözetleme görevlerini tek platformdan icra edebiliyor.
Yaklaşık 11 saat havada kalabiliyor ve yüksek irtifada uzun süreli görev yapabiliyor.
Boeing E-3A AWACS Özellikleri
Boeing E-3A AWACS, Boeing 707 platformu üzerine geliştirilen hava erken ihbar ve kontrol uçağı olarak görev yapıyor. Gövdesi üzerindeki döner radar kubbesi sayesinde 360 derece hava gözetleme kabiliyeti sunuyor.
Platform, hava harekâtının komuta ve kontrolünü sağlarken savaş sahasının koordinasyonunu da yönetebiliyor. NATO envanterindeki 14 adet E-3A AWACS, 1982 yılından bu yana Almanya’daki Geilenkirchen Hava Üssü’nde konuşlu olarak görev yapıyor.
Özellikle Rusya-Ukrayna Savaşı’nın başlamasının ardından NATO’nun doğu kanadındaki erken ihbar, keşif ve gözetleme faaliyetlerinde yoğun şekilde kullanılıyor.
Kaynak: SavunmaSanayiST.com
