İngiltere, İtalya ve Japonya’nın ortaklaşa yürüttüğü Global Combat Air Programme (GCAP) güç ve tahrik sistemi geliştirme çalışmalarında yeni bir aşamaya geçildi.
Avio Aero, IHI Corporation ve Rolls-Royce’tan oluşan konsorsiyum, tamamlanan tasarım incelemelerinin ardından yeni nesil motor demonstratörünü yer testlerine hazırlıyor.
Konsorsiyum tarafından yürütülen tasarım incelemeleri, motor demonstratörünün nihai tasarım onayına yaklaşmasını sağladı. Motorun farklı bileşenlerinin üretim çalışmaları da devam ediyor.
Program kapsamında bugüne kadar alt ölçekli motor bileşenleriyle 100’ün üzerinde test gerçekleştirildi. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda İngiltere, İtalya ve Japonya tarafından ortak geliştirilen motor demonstratörünün yer testlerine geçilecek.
Testlerden toplanacak veriler, GCAP savaş uçağında kullanılacak nihai güç ve tahrik sisteminin tasarımının şekillendirilmesinde kullanılacak.
Programın teknik riskleri azaltılacak
Motor demonstratörünün, yeni teknolojilerin ve entegre motor mimarisinin olgunluk seviyesini ortaya koyması bekleniyor. Böylece nihai sistem geliştirilmeden önce karşılaşılabilecek teknik risklerin belirlenmesi ve azaltılması hedefleniyor.
Test süreci aynı zamanda üç ülkedeki şirketlerin kullandığı tasarım yöntemlerinin, mühendislik araçlarının ve çalışma süreçlerinin uyumlu hâle getirilmesine katkı sağlayacak. Bu sayede GCAP motorunun tasarım ve geliştirme süresinin kısaltılması amaçlanıyor.
“Uçan bir enerji santrali geliştiriyoruz”
Yeni motor, yalnızca GCAP savaş uçağının ihtiyaç duyduğu itkiyi üretmek üzere tasarlanmıyor. Güç ve tahrik sisteminin, yeni nesil sensörler ile silah sistemlerinin yüksek elektrik ihtiyacını karşılaması ve ihtiyaç duyulan soğutmayı sağlaması planlanıyor.
Rolls-Royce Gelecek Savunma Programları Direktörü Phil Townley, geliştirdikleri sistemi “uçan bir enerji santrali” olarak tanımladı.
Townley, motorun yeni nesil sensör ve silah sistemlerinin daha önce görülmemiş elektrik ihtiyacını karşılayacağını ve ihtiyaç duyulan soğutmayı sağlayacağını belirtti.
Üç ülkenin motor teknolojileri birleştiriliyor
GCAP motorunun geliştirilmesinde Rolls-Royce İngiltere’yi, Avio Aero İtalya’yı, IHI Corporation ise Japonya’yı temsil ediyor. Konsorsiyum, üç ülkenin motor teknolojilerini ve mühendislik kabiliyetlerini ortak bir mimaride bir araya getiriyor.
Ortak çalışmaların hızlandırılması amacıyla İngiltere’nin Reading kentinde özel bir İş Birliği Merkezi de kuruldu. Merkezde üç şirketin ekipleri, GCAP Ajansı ve savaş uçağının geliştirilmesinden sorumlu Edgewing ile birlikte çalışıyor.
GCAP programında son durum
İngiltere, İtalya ve Japonya tarafından yürütülen GCAP’ta savaş uçağının ortak tasarım ve geliştirme faaliyetleri Edgewing tarafından yürütülüyor. BAE Systems, Leonardo ve Japan Aircraft Industrial Enhancement Co. ortaklığında kurulan şirket, programın üç uluslu ana yüklenicisi ve tasarım otoritesi olarak görev yapıyor.
GCAP Ajansı, Temmuz 2026’da Edgewing ile 6,14 milyar dolar değerinde ve 18 ay süreli bir sözleşme imzaladı. Sözleşme; ileri konsept geliştirme ve değerlendirme aşamasının tamamlanmasının yanı sıra ortak ayrıntılı tasarım ve geliştirme çalışmalarının sürdürülmesini kapsıyor. Edgewing’e Nisan 2026’da da 916 milyon dolarlık ilk uluslararası sözleşme verilmişti.
Programın uluslararası katılımı da genişliyor. Kanada, GCAP’a gözlemci statüsüyle katılan İngiltere, İtalya ve Japonya dışındaki ilk ülke oldu. Bu statü Kanada’ya hassas proje bilgilerine erişim imkânı sağlarken Ottawa, mevcut aşamada programın mali yükümlülüklerine ve üç kurucu ülke arasındaki sözleşmelere taraf olmayacak.
GCAP kapsamında geliştirilen altıncı nesil savaş uçağının İngiltere ve İtalya’nın Eurofighter Typhoon, Japonya’nın ise Mitsubishi F-2 uçaklarının yerini alması planlanıyor. Yapay zekâ, düşük görünürlük, gelişmiş sensörler, ağ merkezli harp ve insanlı-insansız görev kabiliyetleriyle donatılacak platformun 2035 yılında hizmete girmesi hedefleniyor.
Kaynak: SavunmaSanayiST.com
